ដែនកំណត់ និងការរិះគន់ ICT

ឆ្លងកាត់មេរៀនទាំង ១១ កន្លងមក អ្នកត្រូវបានបំពាក់ដោយចំណេះដឹង និងបច្ចេកទេសស្នូលរបស់ ICT យ៉ាងពេញលេញរួចមកហើយ។ ប៉ុន្តែ ចូលមកដល់មេរៀននេះ ខ្ញុំនឹងលាតត្រដាងនូវអាថ៌កំបាំងមួយទៀត នោះគឺ៖ «អ្វីដែល ICT មិនបានប្រាប់អ្នក»។

សូមជឿខ្ញុំចុះថា ការយល់ដឹងពីចំណុចកំបាំងមុខទាំងនេះ—ដែលរួមមានដូចជា ការគ្រប់គ្រងចិត្តសាស្ត្រ ការទទួលយកហានិភ័យ និងការពិតដ៏អាក្រក់នៅពីក្រោយទីផ្សារ—គឺមានសារៈសំខាន់ និងមានឥទ្ធិពលស្មើគ្នា (ឬអាចធំធេងជាងផង) ក្នុងការជួយសង្គ្រោះអាជីពជា Trader របស់អ្នក ឱ្យរស់រានមានជីវិតនៅលើទីផ្សារពិតប្រាកដ។

The previous eleven lessons taught you ICT. This one tells you what ICT does not — and it matters just as much.

យើងចូរចាប់ផ្តើមការវែកញែកនេះ ពីការលាតត្រដាងនូវការពិតដ៏សាមញ្ញបំផុត ប៉ុន្តែកម្រមានអ្នកហ៊ាននិយាយចេញមក នោះគឺ៖ «គំនិតស្នូលភាគច្រើនដែលទ្រឹស្តី ICT បានបង្រៀន គឺមានអាយុកាលចំណាស់ជាងឈ្មោះ ICT នេះទៅទៀត។»

តាមការពិតទៅ អ្វីដែលអ្នកបាននិងកំពុងសិក្សា មិនមែនជារបកគំហើញថ្មីស្រឡាងដែលទើបតែធ្លាក់ពីលើមេឃនោះទេ។ គោលគំនិតសំខាន់ៗដូចជា លំហូរសាច់ប្រាក់ (Liquidity), តំបន់អតុល្យភាពតម្លៃ (Imbalance/FVG), ឬការប្រមូលផ្តុំ និងចែកចាយតម្លៃ (Accumulation & Distribution) សុទ្ធសឹងតែជាវត្ថុធាតុដើមដែលមានតាំងពីជាងមួយសតវត្សមុនមកម្ល៉េះ។ ពួកវាបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងទ្រឹស្តីចាស់ៗទូទៅ ដូចជា ទ្រឹស្តី Dow (Dow Theory), វិធីសាស្រ្ត Wyckoff, និងច្បាប់នៃការផ្គត់ផ្គង់និងតម្រូវការ (Supply and Demand)។

អ្វីដែល ICT ធ្វើបានយ៉ាងអស្ចារ្យនោះ គឺមិនមែនជាការបង្កើតទីផ្សារថ្មីនោះទេ តែគាត់បានយកទ្រឹស្តីបុរាណទាំងនេះ មកកែច្នៃ វេចខ្ចប់ជាថ្មី បំពាក់ឈ្មោះបច្ចេកទេសថ្មីៗ និងចងក្រងវាជាប្រព័ន្ធមួយដ៏ទាក់ទាញ សម្រាប់ Traders នាយុគសម័យទំនើបតែប៉ុណ្ណោះ។

Start with a plain fact: most of ICT’s core ideas are far older than ICT.

← swipe →

ឥឡូវនេះ យើងឈានចូលដល់ចំណុចរិះគន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងមានលក្ខណៈរសើបបំផុតរបស់ ICT ដែលអ្នកត្រូវតែបើកចិត្តឱ្យទូលាយដើម្បីស្វែងយល់វាឱ្យបានស៊ីជម្រៅ។

ភាពពិតនោះគឺ៖ ច្បាប់និងលក្ខខណ្ឌនៃការចូលទិញលក់ភាគច្រើននៅក្នុងទ្រឹស្តី ICT គឺពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងទៅលើ «ការវិនិច្ឆ័យផ្ទាល់ខ្លួន» (Discretionary) របស់ Trader ម្នាក់ៗនៅពេលដែលទីផ្សារកំពុងដើរជាក់ស្តែង។ វាពុំមែនជា «ច្បាប់ដែក» (Mechanical Rules) ដែលមានលក្ខខណ្ឌស្លាប់រស់ ឬជារូបមន្ត 1+1=2 ដែលអ្នកអាចសរសេរកូដបញ្ជាឱ្យកុំព្យូទ័រ (EA/Bot) អនុវត្តប្រតិបត្តិការដដែលៗ គ្រប់ពេលវេលាដោយគ្មានការគិតនោះទេ។

បញ្ហាដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅត្រង់នេះគឺ៖ អ្វីក៏ដោយដែលអ្នកមិនអាចកត់ត្រាជាច្បាប់ម៉ាស៊ីនបានច្បាស់លាស់ វាជារឿងដ៏លំបាកបំផុត (ឬស្ទើរតែមិនអាចទៅរួច) ក្នុងការយកវាទៅធ្វើការសាកល្បងថយក្រោយ (Backtest) លើទិន្នន័យអតីតកាលប្រកបដោយតម្លាភាព។ ហេតុអ្វី? ពីព្រោះនៅពេលអ្នកសម្លឹងមើលតារាងតម្លៃចាស់ៗដែលចេញលទ្ធផលរួចរាល់ ខួរក្បាលរបស់អ្នកនឹងធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់ផ្លូវចិត្តមួយហៅថា ការលម្អៀងពេលឃើញលទ្ធផលរួច (Hindsight Bias)។ នៅក្នុងអតីតកាល រាល់ Setups របស់ ICT មើលទៅហាក់ដូចជាល្អឥតខ្ចោះ និងត្រឹមត្រូវជានិច្ច... ប៉ុន្តែនៅពេលអ្នកអង្គុយទល់មុខទីផ្សារផ្ទាល់ (Live Market) ការពិតនឹងបង្ហាញថា វាមិនងាយស្រួលដូចអ្វីដែលអ្នកបានគូសវាសនៅលើតារាងចាស់នោះឡើយ។

This is the most serious criticism, and you should understand it clearly. Most ICT rules are discretionary — based on personal judgment — not mechanical rules a computer can apply the same way every time. And what cannot be written as a precise rule is also hard to backtest against historical data.

សូមពិនិត្យមើលភាពខុសគ្នារវាងទ្រឹស្តី ICT និងយុទ្ធសាស្រ្តបុរាណដូចជា Moving Average Crossover៖ យុទ្ធសាស្រ្តកាត់គ្នានៃមធ្យមភាគតម្លៃ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្វីដែល «គួរឱ្យធុញ» ឬហួសសម័យ។ ប៉ុន្តែ ភាពអស្ចារ្យដែលអ្នកមិនអាចបដិសេធបានគឺ លក្ខណៈជាប្រព័ន្ធរបស់វា។ ដោយសារវាមានច្បាប់ច្បាស់លាស់ (Mechanical Rules) អ្នកអាចយកវាទៅធ្វើការសាកល្បងថយក្រោយ (Backtest) លើទិន្នន័យអតីតកាលរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ បានយ៉ាងងាយស្រួលក្នុងរយៈពេលមិនដល់ ៥ នាទី ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលជាតួលេខស្ថិតិដ៏ច្បាស់លាស់មួយថា តើវាឈ្នះ ឬចាញ់។

ផ្ទុយទៅវិញ យុទ្ធសាស្រ្ត ICT មិនអាចអនុវត្តបែបនេះបានឡើយ។ ការពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើការវិនិច្ឆ័យផ្ទាល់ខ្លួន (Discretionary) ធ្វើឱ្យវាស្ថិតក្នុងភាពស្រពិចស្រពិល ដែលមិនអាចសរសេរជាកូដបញ្ជាឱ្យកុំព្យូទ័រធ្វើតេស្តបាន។ ដូច្នេះ ខណៈដែល ICT អាចផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវ «អារម្មណ៍» នៃភាពឆ្លាតវៃក្នុងការវិភាគទីផ្សារ ការជួញដូរតាមបែប Moving Average នឹងផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវ «ភស្តុតាង» នៃស្ថិតិដែលអ្នកអាចយកទៅកាប់ចិញ្ច្រាំបាន។ នៅទីបញ្ចប់ តើអ្នកចង់បានអ្វី? អារម្មណ៍នៃការឈ្នះ ឬភស្តុតាងនៃស្ថិតិដែលធានាភាពជោគជ័យ?

Compare it with a moving-average crossover: boring, but you can backtest it over twenty years in five minutes and get a definite answer. ICT cannot be tested that way.

វិស័យ ICT គឺប្រៀបដូចជាមហាសមុទ្រដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ដែលពោរពេញដោយឱកាសមាសសម្រាប់អ្នកស្វែងរក។ ប៉ុន្តែនៅក្រោមផ្ទៃទឹកដ៏ស្រស់ស្អាតនេះ ក៏មានបង្កប់នូវចរន្តទឹកគួច ដែលអាចធ្វើឱ្យអ្នកសិក្សាដែលមិនបានត្រៀមខ្លួន ងាយនឹងវង្វេងផ្លូវ ឬអស់កម្លាំងចិត្ត។

ការស្គាល់ពីលក្ខណៈដ៏ស្មុគស្មាញ និងហានិភ័យនៃសហគមន៍ ICT មិនមែនជាការរារាំងដល់ក្ដីស្រមៃរបស់អ្នកនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជា 'បិទ្ធិ' (Compass) ដ៏សំខាន់ដែលនាំផ្លូវឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរដោយភាពនឹងនរ។ វាបង្រៀនឱ្យអ្នកចេះជ្រើសរើសផ្លូវដើរដោយការពិចារណា (Mindful Learning) ជំនួសឱ្យការរត់តាមกระแสដោយងងឹតងងុល។ សូមចងចាំថា ការរៀន ICT ដោយ 'ចិត្តត្រជាក់' និងសតិបញ្ញា គឺជាគន្លឹះតែមួយគត់ដែលនឹងនាំអ្នកឱ្យឈានទៅរកភាពជោគជ័យដ៏ចីរភាព។

The ICT community has traits worth being cautious about. Recognizing them is not a reason to stop learning ICT — it is a reason to learn it with a cool head.

ឆ្លងកាត់ការលើកឡើងនូវចំណុចខ្វះខាត និងការរិះគន់ខាងលើ សំណួរដ៏សក្តិសមមួយដែលអ្នកប្រាកដជាចោទសួរនោះគឺ៖ «តើហេតុអ្វីបានជាយើងនៅតែចាំបាច់ត្រូវចំណាយពេលវេលាសិក្សាពីទ្រឹស្តី ICT នេះទៀត?»

ចម្លើយគឺសាមញ្ញ តែមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅបំផុត៖ «ពីព្រោះបាតុភូតទីផ្សារដែលទ្រឹស្តីនេះបានគូសបង្ហាញ គឺជារឿងដែលកើតឡើងពិតប្រាកដនៅលើតារាងតម្លៃ។» ទោះបីជាអ្នករិះគន់ទៅលើភាពស្មុគស្មាញ ឬការប្រើប្រាស់ពាក្យបច្ចេកទេសប្លែកៗរបស់វាក៏ដោយ ក៏យើងមិនអាចបដិសេធបានឡើយថា យន្តការដែល ICT ផ្តោតសំខាន់—ដូចជាការអូសទាញយកសាច់ប្រាក់ (Liquidity Runs) និងអតុល្យភាពនៃតម្លៃ (Price Imbalances)—គឺជាក្រឹត្យក្រមធម្មជាតិដែលតែងតែកើតមាន និងជាកម្លាំងចលករជំរុញឱ្យទីផ្សារផ្លាស់ទីជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

After all that criticism the fair question is: why learn ICT at all? The answer: because the phenomena it describes are real.

ជារួមមក នៅក្នុងពិភពនៃការជួញដូរ (Trading) គ្មានយុទ្ធសាស្រ្តណាមួយដែលជាអាវុធទិព្វនោះទេ។ ដូច្នេះ សូមចាត់ទុកទ្រឹស្តី ICT ត្រឹមជា «កែវយឺត» ឬឧបករណ៍វិភាគមួយ ក្នុងចំណោមឧបករណ៍ជាច្រើនទៀតដែលអ្នកមាននៅក្នុងដៃ។

ប្រសិនបើកែវយឺតនេះ អាចជួយបើកភ្នែកអ្នកឱ្យមើលឃើញកាន់តែច្បាស់ពីចលនាលំហូរសាច់ប្រាក់ (Liquidity) និងឥទ្ធិពលនៃពេលវេលា (Time/Macro) នៅក្នុងទីផ្សារ នោះវាគឺជាអាវុធដ៏មុតស្រួចមួយដែលជួយឱ្យអ្នករកប្រាក់ចំណេញបាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើវាធ្វើឱ្យអ្នកអំនួត ឬមានជំនឿខុសឆ្គងថា អ្នកអាចទស្សន៍ទាយរាល់ចលនារបស់ទីផ្សារបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ១០០% នោះវាគឺជាអន្ទាក់ដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត ដែលអាចទាញទម្លាក់ដើមទុនរបស់អ្នកឱ្យវិនាសបានត្រឹមមួយប៉ប្រិចភ្នែក។

So use ICT as one lens among several. If it helps you see liquidity and timing, good. If it convinces you that you can predict the market, dangerous.

មេរៀនទាំងមូលនេះនិយាយថា «ទិន្នន័យរបស់អ្នក សំខាន់ជាងជំនឿរបស់នរណាម្នាក់»។ តែធ្វើដូចម្តេចទើបប្រមូលទិន្នន័យនោះ? នេះជាទម្រង់ Journal សាមញ្ញ ដែលអ្នកអាចធ្វើក្នុង Excel ឬ Google Sheets។

This whole lesson says "your data matters more than anyone’s belief." But how do you gather that data? Here is a simple journal template you can build in Excel or Google Sheets.

← swipe →

ក្រោយ ៣០ Trade ទិន្នន័យរបស់អ្នកចាប់ផ្តើមនិយាយ។ សូមអានវាបែបនេះ៖

After 30 trades your data starts to talk. Read it like this: